ወጠን አምበል መዋጥኒን

ወጠን አምበል መዋጥኒን

እብ ዑመር መሐመድ ዓሊ ኣቢብ

ወጠን ለትብል ክልመት መዕነተ ሰኒ ዐባይተ። ዲብ ሙጅተመዕነ ቤት ወዴከ አው ሰከን ብከ እግል ልበሉከ ገሌ ወጠን ብከ፧ አው ገሌ ፍላን ወጠን ወደ፧ እንዴ ቤለው ልትሰአሎ። እሊ ሰኣል እሊ ምን ግምሽ ኢልትበገስ። ለገብአ ልግበእ መኽሉቅ እግል ልንበር ሰከን ለአትሐዝዩ። ወለገብአ መኽሉቅ እትለ እድንየ እግል ልንበር ወጠን ለአትሐዝዩ ዲብ ወጠኑ። ወጠን ክም ሰከን አው ቤት ለናይለ ገብአ ልግበእ መኽሉቅ ሐቆ ነስአናሁ ወመኽሉቅ አምበሌሁ እግል ልንበር ሐቆ ኢቀድር፡ እለ ቤት እለ አርድ ለዲቡ ትትነደቅ እግል ለሀሌ እለ ድሩሪቱ። መኽሉቅ ምነ ነአሸ እተ ዐበ አዳም ልግበእ ወብዕድ ዲብ አርድ ቤቱ ወዴ። እለ ቤት እለ እብ መፍሁም ሙጅተመዕነ ወጠንተ። አዳም ሐያት እድንየ ለሳይር እተ ቤት በኔ። እለ ወጠን ንኢሽ ለዓኢለት ነብር እተ ሐቆ ገብአት ለአርድ ለእብ ካፈሎት ስያሰት ለትካፈለ ወሕዱዱ ለትአመረ ህዬ ለወጠን ለዐቢቱ። ሰበት እለ ዲብ ሐያት ናይ መኽሉቅ ወእብ ፍንቲት ውላድ ሚንኣደም አካን ወጠን ለዐርየ አለቡ። እለ ምን ገብአት ቱ አዳም ምን አጅል ወጠኑ መይት ወቀትል። እግልሚ ወጠን አሳስ ሀለዮት ወድ አዳም ሰበት ገብአ።

ክሉ ገባይል እዲነ ክም ለገብአ ልግበእ መኽሉቅ እለ እምርት መናበረት ለሓልፍ። ሸዐብ ኤረትርየ ክም ክሉ ሽዑብ እድንየ ዲብ ዐዱ፡ ዲብ ዳሩ፡ ዲበ አካን ለምን ብዲር ትወለደ ዲበ ወአብዕቡ ለአጽነሐዩተ እግል ልንበር ለለሐዜ ሸዐብ ቱ። እለ መንበረት እለ ላኪን በክቱ እንዴ አከ ኢረክበየ። ረዪም እንዴ ይእንገብይስ ወለ እብ እስትዕማር ለትረኤት ዐዛብ እት አካነ ዲብ ህሌት፡ እሊ ሐቆላ እት ሰነት 1991 ለገብአ ተቅዪር፡ ለትረአ ወልትረኤ ለህለ ወዲብ ረአስ ሸዐብ ኤረትርየ ለትከሬት ዐዛብ እበ እግል ንህደግ ላዝም ቱ።

አርእስ ክቱብነ ወጠን አምበል መዋጥኒን ልብል፡ ዲብ እለ እነብረ ለህሌነ እዲነ ወጠን አምበል መዋጥኒን ርእያም ይሕነ ወሳምዓም። አምበል መባለቀት ሸዐብ ኤረትርየ ምነ እት መደት እስትዕማር ለለጅአ አዜ ሐቆ እለ ሕርየት ትትበሀል ለህሌት ለለጅአ በዝሕ፡ ምነ እት መደት እስትዕማር ለትሳጀነ አዜ ሐቆ ሕርየት ትትበሀል ለህሌት ለትሰጀነ በዝሕ፡ ሰበት እሊ ኤረትርየ ወጠን አምበል መዋጥን እግል ትገብእ ትቀሰበት።እግልሚቱ ላኪን ሸዐብ ኤረትርየ ሐቆ ሕርየት ዝያድ ለትሳጀነ፡ ለለጅአ ወለትቃተለ፥

እበ እት ስጅን ለአተው እግል ነአምብት። አወል ሰሮም ለዲብ ስጅን ለህለው አዳሞም ምን ኢረአዮም ወምክራዮም ምን ትቀዌት ሰጀነው ገብእ ትበሀለ ዲብ ኢኮን ክሉ ረአሱ እት ስጅን ለረአዮም አለቡ። ዲብ ኤረትርየ ሐቴ ክሉ ለለአምረ ነፈር እት ምስካቡ የአጽበሐ ምን ገብእ ክም ሰጀነ ልትሐሰብ። ትሰጀነ፡ ትቀተለ፧ ሚ ብዕደት ኸጥወት ነሰአት እቱ ለደሌ አለቡ።እለ ለፊአት ለሐቴተ ወምን ነሰአት ምክራየ ቅዊት ተ። ካልኣይት አዳም መንበረት ዲብ ዐዱ ክም መረት እቱ እግል ልህረብ ላዝምቱ። ዲብ ለሀርብ ለትጸበጠ መ ልትሰጀን። ገሌ ህዬ አዳም አትሀረብከ ልትበሀል ከልትሰጀን። ዮም ዲብ ኤረትርየ ምነ እግል ሸዐብ ከደማት እግል ለሀበ ለወጅበን መአሰሳት ከደማት እጅትማዕየት ስጅን ክም በዝሕ ክልነ ለነአምረ ሐቂቀት ተ። በስ ዲብ ኤረትርየ አስባብ እበ ኢከስስ እት ክል አምዕል፡ ክል ሳምን ፡ ክል ወርሕ ወክል ሰነት ምን ክሉ ፊኣት ሸዐብ ኤረትርየ አዜመ ዳም ሰጀነ ትሰምዕ። ወእብሊ አዳም ምን ሕርየት አስክ አዜ አምበል ልትሰጀን ለፈግር አለቡ። አዳም እት ስጅን በለ።

ካልኣይ ወለአከ ሸዐብ ኤረትርየ ፈኔ እቡ ለህለ ልጁእቱ። አዳም መንበረት ዲብ ኤረትርየ ክም መረት እቱ እስእን ልጁእ ዋጨለ። ምን እዴለ ሓክመት ለህሌት ዕሳበት እንዴ መልጨ እት ድወል ግዋሬ ነብር ለህለ ወዲብ መዐሳክር ልጁእ ሳድፉ ለህለ ሕበር ንትፈረጀ ህሌነ። ምን እለ መንበረት እለ ለተአኬ እብ ሐያቶም ለቃመረው ከድራር ዓሰ ለገብአው፡ ምክራዮም ለትቀዌት ወሕበር ለትዳፈነው ኤረትርዪን ሕዳም ኢኮን። እብ ፍንቲት ሸባባት ኤረትርየ ለእብ ስሜት ክድመት ወጠን ለትፈረደት እቶም ግብርነት ምነ እግል ልትባልሖ ወመናበረቶም እግል ልሳይሮ እብ እግርዬ አፍግሪኒ ለበዝሐው ገበይ ልጁእ ሐረው። መንበረት ዲብ ኤረትርየ ወልጁእ ክልኢተን ምን አሕድ መረየ። ክልኢተን ክልኤ ሞት፡ እት ዐድከ ምን ትትገሴ ሞት ወምን ለጅእ ሞት፡ ክልኤ ስዱዳት ምን አሕድ ለለአክየ። እብ ፍንቲት መትገሳይ ዲብ ኤረትርየ ምን መናበረት ልጁእ መረት። ዲብ ልጁእ ክል ነፈር ክልኦት በክት ቡ፡ አው ድራር ዓሰ ገብእ አውመ አካን ምራዱ በጽሕ ከመናበረቱ ሳይር። ዲብ ኤረትርየ ላኪን ሐያት አውመ መንበር ትትበሀል ይህሌት። ክለ መንበረት ዐዛብ ተ። እንዴ ትሰጀነ ለሞተ ሞቱ ኢትደሌ፡ እት ስጅን ለህለ እት አካን ፍላን ሀለ ኢልትበሀል። ላመ እዴ ጃእሪን ለኢዐሬት እቡ ወአስክ እለ ደሐን ሀለ ለልትበሀልመ መዋጥን መንበረት ዐዛብ ለሓልፍ። ዮም ዲብ ኤረትርየ ምነ እግል ከደማት ለሀበ ለልትበነየ መአሰሳት እግል ስጅን ለልትሐፈር አግባብ በዝሕ።አግባብ ረእየቱ ለተአሽዐልል፡ ዲቡ ለአተ እብ ሰላሙ ለኢፈግር፡ ለኢተአመረ አግባብ እግል ዐዛብ ኤረትርዪን እንዴ ትበሀለ ለትሐፈረ።

ዓመተን ሸዐብ ኤረትርየ እ’በ ናይከ ሕነ ለልቡሉ ስድት ለሓልፍ ሀለ። ስድት ወመራር ለአክየን ለአለቡ። ለበዝሐው መዋጥኒን ምነ ትቃተለው፡ ዲብ ስጅን ለሞተው፡ ምክራዮም ቅዊት ለህሌት፡ እት ገበይ ልጁእ ለሞተው ወመራር መናበረት ዐለዮ ለሓልፎ ለህለው ጋብኣም ህለው። ሰበት እለ ኤረትርየ እብ ሰበትለ ሓክመት ለህሌት ዕሳበት ሙጅርመት ወጠን አምበል መዋጥኒን ገብአት።